Planując wyjazd zagraniczny po krajach Unii Europejskiej, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) oraz Wielkiej Brytanii, wielu podróżnych wciąż traktuje Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego jako rutynowy element przygotowań. Tymczasem 2026 rok przyniósł praktyczne zmiany w procedurze składania wniosków, które warto znać jeszcze przed zarezerwowaniem biletów lub spakowaniem walizki.
Karta EKUZ nadal jest wydawana bezpłatnie osobom posiadającym ubezpieczenie zdrowotne w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia i potwierdza prawo do niezbędnych z medycznego punktu widzenia świadczeń na zasadach obowiązujących mieszkańców danego kraju. Zmienił się jednak sposób załatwiania formalności online, a nieznajomość ograniczeń samej karty wciąż potrafi zaskoczyć w trakcie urlopu lub delegacji.
Co zmieniło się w zasadach EKUZ w 2026 roku?
Najważniejsza zmiana, która weszła w życie od 1 stycznia 2026 roku, dotyczy kanałów składania wniosków o kartę EKUZ na pobyt czasowy. Zgodnie z informacjami NFZ oraz przepisami o doręczeniach elektronicznych wniosku nie można już złożyć za pośrednictwem platformy e-PUAP.
Podróżni, którzy chcą załatwić sprawę zdalnie, korzystają z rozwiązań udostępnianych bezpośrednio przez system ochrony zdrowia. Zmiana ta uporządkowała ścieżkę elektroniczną, ale wymaga od osób przyzwyczajonych do dawnego formularza na e-PUAP przejścia na nowe narzędzia.
Jak i gdzie wyrobić kartę EKUZ w 2026 roku?
Proces ubiegania się o kartę pozostaje prosty, pod warunkiem że dokumenty i dane w systemie są aktualne. Wniosek można złożyć na kilka sposobów, w zależności od preferencji i czasu pozostałego do wyjazdu:
- Przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) – po zalogowaniu należy przejść do sekcji związanej z ubezpieczeniem zdrowotnym za granicą, wypełnić formularz zgodnie z celem wyjazdu (np. turystycznym lub zawodowym) i wskazać adres doręczenia.
- Przez aplikację mobilną mojeIKP – wygodna opcja dla osób załatwiających formalności na smartfonie, pozwalająca także na obsługę spraw związanych z certyfikatami.
- Osobiście w oddziale lub delegaturze NFZ – karta wydawana jest od ręki, co bywa kluczowe przy nagłych lub krótko planowanych wyjazdach.
- Pocztą tradycyjną – wniosek kieruje się na adres wybranego oddziału NFZ, pamiętając o doliczeniu czasu na przesyłkę.
W przypadku wniosków składanych przez IKP, mojeIKP lub pocztą NFZ podaje standardowy czas rozpatrywania do 5 dni roboczych, a w szczycie sezonu letniego (od czerwca do września) termin ten może wydłużyć się do 10 dni roboczych. Wyjeżdżając w okresie ferii lub wakacji, lepiej nie odkładać wniosku na ostatnią chwilę.
Certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ
Gdy wyjazd zbliża się wielkimi krokami, karta nie dotarła na czas, uległa zgubieniu albo zniszczeniu, można wystąpić o certyfikat tymczasowo zastępujący EKUZ. Dokument ten jest dostępny m.in. w aplikacji mojeIKP (w obszarze usług związanych z ubezpieczeniem zdrowotnym za granicą) i potwierdza uprawnienia w krajach UE oraz EFTA na podobnych zasadach co sama karta.
Okres ważności karty i zasady dla rodzin
Karta EKUZ nie ma jednego wspólnego terminu ważności dla każdego podróżnego. Długość jej obowiązywania zależy od statusu ubezpieczeniowego danej osoby w NFZ oraz kompletności danych w systemie:
- Osoby zatrudnione i prowadzące działalność gospodarczą otrzymują kartę ważną zazwyczaj przez 3 lata (w materiałach informacyjnych spotyka się także opisy odnoszące się do różnych grup uprawnionych, co wynika ze zróżnicowania statusów i przepisów – przed wyjazdem zawsze warto sprawdzić datę na fizycznym dokumencie).
- Emeryci, którzy osiągnęli wiek emerytalny (60 lat kobiety, 65 lat mężczyźni), mogą liczyć na kartę ważną nawet przez 20 lat.
- Dzieci i młodzież uprawnione do świadczeń otrzymują kartę ważną do ukończenia 18. roku życia, o ile nie zachodzą szczególne przesłanki skracające ten okres.
- Studenci, uczniowie i renciści otrzymują dokument na krótsze okresy, np. 18 miesięcy.
- Osoby bezrobotne zarejestrowane w urzędzie pracy oraz osoby objęte określonymi świadczeniami lub z niepełnymi danymi w systemie mogą otrzymać kartę na krótszy czas, np. 2 miesiące.
Każdy członek rodziny – w tym dziecko czy niemowlę – musi posiadać własną kartę EKUZ. Karta rodzica nie uprawnia do leczenia dziecka. Sama data ważności widniejąca na plastiku nie zastępuje też aktualnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce, dlatego utrata ubezpieczenia może wpłynąć na możliwość skorzystania ze świadczeń.
Jak EKUZ działa w praktyce za granicą?
Podstawą działania karty są unijne przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że podczas pobytu czasowego przysługuje Ci opieka medyczna, która staje się niezbędna z medycznego punktu widzenia, biorąc pod uwagę Twój stan zdrowia oraz planowaną długość wyjazdu.
O tym, czy dane świadczenie jest niezbędne w trakcie wyjazdu, decyduje lekarz w kraju pobytu. EKUZ nie obejmuje wyjazdów w celu poddania się planowanym zabiegom medycznym za granicą, a specyficzne procedury (takie jak dializy czy tlenoterapia) wymagają wcześniejszego uzgodnienia z zagraniczną placówką jeszcze przed wyjazdem.
Współpłatność i wybór placówki
Najczęstsze nieporozumienie polega na przekonaniu, że EKUZ gwarantuje leczenie w 100% bezpłatne w każdej sytuacji. W rzeczywistości karta zapewnia traktowanie na takich samych zasadach jak pacjenta ubezpieczonego w danym kraju.
Jeśli w danym państwie miejscowi pacjenci wnoszą opłaty własne – na przykład część honorarium lekarza, opłatę za dobę pobytu w szpitalu, dopłatę do leków czy udział w kosztach wizyty stomatologicznej – podróżny z kartą EKUZ również ponosi te koszty i NFZ po powrocie ich nie zwraca. Co więcej, karta działa wyłącznie w placówkach funkcjonujących w ramach publicznego systemu opieki zdrowotnej danego państwa. W prywatnych gabinetach czy klinikach w miejscowościach turystycznych brak umowy z publicznym płatnikiem oznacza konieczność zapłaty z własnej kieszeni.
Kiedy sama karta EKUZ nie wystarczy?
Nawet najlepiej przygotowany wyjazd po Europie wiąże się z ryzykiem zdarzeń, których EKUZ nie pokrywa lub pokrywa jedynie w ograniczonym zakresie. Karta nie obejmuje między innymi:
- kosztów powrotu do kraju po nagłym zachorowaniu lub wypadku (np. transportu sanitarnego lub lotu z asystą medyczną – wyjątkiem są szczególne sytuacje rozpatrywane na wniosek, gdy transport do Polski jest tańszy niż dalsze, długie leczenie za granicą),
- akcji ratowniczych i poszukiwawczych w wielu krajach (np. w górach w Austrii pomoc ratowników górskich bywa traktowana jako świadczenie płatne poza zakresem EKUZ),
- leczenia w krajach spoza UE, EFTA i Wielkiej Brytanii (np. w popularnych kierunkach wakacyjnych takich jak Turcja, Egipt czy Maroko),
- odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym, ubezpieczenia NNW czy utraty lub opóźnienia bagażu.
Dlatego przed wyjazdem warto zestawić podstawową ochronę, jaką daje EKUZ, z charakterem planowanego urlopu lub wyjazdu służbowego. Im bardziej aktywny wypoczynek, im dalej od domu lub im większe znaczenie ma dla Ciebie organizacja pomocy i transportu medycznego, tym wyraźniej widać rolę dodatkowej polisy turystycznej dopasowanej do trasy i aktywności.

Zaplanuj bezpieczną podróż
Sprawdź ochronę przed wyjazdem
Połącz podstawową kartę EKUZ z dopasowaną polisą podróżną.
Podsumowanie
Nowe zasady składania wniosków o EKUZ obowiązujące w 2026 roku przede wszystkim kierują wnioski elektroniczne do IKP i mojeIKP zamiast e-PUAP, ale nie zmieniają istoty samego dokumentu. Karta pozostaje cennym, bezpłatnym wsparciem w publicznej ochronie zdrowia państw UE, EFTA oraz Wielkiej Brytanii – pod warunkiem że wyrobisz ją z wyprzedzeniem, zadbasz o osobny egzemplarz dla każdego podróżnika i będziesz świadomy miejscowych dopłat oraz wyłączeń.
Najczęstsze pytania o EKUZ w 2026 roku
Czy w 2026 roku można jeszcze złożyć wniosek o kartę EKUZ przez e-PUAP?
Nie, od 1 stycznia 2026 roku wnioski o kartę EKUZ na pobyt czasowy nie są już obsługiwane przez platformę e-PUAP. Wnioski elektroniczne składa się za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta (IKP) lub aplikacji mobilnej mojeIKP, a także osobiście w NFZ lub pocztą tradycyjną.
Jak długo czeka się na kartę EKUZ po złożeniu wniosku online?
Standardowy czas rozpatrzenia wniosku złożonego przez IKP, mojeIKP lub pocztą tradycyjną wynosi do 5 dni roboczych, a w okresie letnim (od czerwca do września) może wydłużyć się do 10 dni roboczych. Jeśli potrzebujesz karty od ręki przed samym wyjazdem, należy udać się osobiście do oddziału lub delegatury NFZ (w Warszawie działa również punkt obsługi na Lotnisku Chopina).
Czy EKUZ pokrywa koszty transportu medycznego do Polski i akcji ratunkowej w górach?
Co do zasady karta EKUZ nie finansuje powrotu do kraju w związku z nagłym zachorowaniem ani kosztów akcji ratowniczych w wielu państwach europejskich (np. ratownictwa górskiego w Austrii). Wyjątkiem dotyczącym transportu do Polski jest sytuacja, gdy po złożeniu wniosku okaże się, że przewiezienie pacjenta do kraju będzie tańsze niż dalsze, długotrwałe i kosztowne leczenie za granicą.





